KIỂM SOÁT LỢI ÍCH NHÓM –TIẾP CẬN TỪ GÓC ĐỘ GIÁM SÁT QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC

Nguyễn Thị Mai Hoa

Đại học Quốc gia Hà Nội

Lợi ích nhóm được hình thành từ rất sớm, là một hiện tượng lịch sử - xã hội khách quan. Các nhà nước, các thể chế chính trị tiến bộ đều tìm biện pháp kiểm soát lợi ích nhóm, khuyến khích những lợi ích nhóm tích cực, hạn chế những lợi ích nhóm đặc quyền, đặc lợi, phục vụ mục tiêu phát triển xã hội lành mạnh. Bài viết tập trung làm rõ khái niệm "lợi ích nhóm", "nhóm lợi ích"; làm sáng tỏ nguyên nhân chính yếu phát sinh, nuôi dưỡng những nhóm lợi ích đặc quyền, đề xuất một số giải pháp kiểm soát lợi ích nhóm.

"Lợi ích nhóm" là khái niệm và vấn đề không mới, song cùng với thời gian, nó ngày càng được càng nhà nghiên cứu, các nhà quản lý quan tâm, nhất là trong những xã hội đang phát triển. Lợi ích nhóm là hệ quả của xu thế đa dạng hóa về lợi ích do phát triển đem lại. Chính vì thế, lợi ích nhóm không đồng nghĩa với tiêu cực như người ta vẫn thường hình dung, mà có tính hai mặt. Vấn đề là phải có một cơ chế kiểm soát, thúc đẩy để phát huy mặt tích cực, kiềm chế, triệt tiêu mặt tiêu cực.

ĐẢM BẢO CÔNG BẰNG XÃ HỘI - NHÌN TỪ GÓC ĐỘ LỢI ÍCH NHÓM

Nguyễn Thị Mai Hoa

Đại học Quốc gia Hà Nội

Hiện nay, trong điều kiện khủng hoảng kinh tế - xã hội đang diễn ra ở nhiều nước, kể cả ở một số nước phát triển, việc tìm kiếm một mô hình xã hội tối ưu đang là quan tâm hàng đầu của nhiều chính phủ. Một mô hình xã hội tiến gần tới sự hoàn thiện và lý tưởng chỉ có thể được thiết lập trên cơ sở làm rõ vấn đề công bằng xã hội như một trụ lý thuyết quan trọng nhất. Điều này giải thích tại sao rất nhiều các nghiên cứu khoa học mới đây, dù dưới bất kỳ góc độ tiếp cận nào (triết học, kinh tế học, xã hội học, luật học, chính trị học…), đều dành những ưu tiên luận giải, cũng như tìm kiếm biện pháp thực hiện công bằng xã hội.